M&A là viết tắt của cụm từ tiếng Anh Mergers and Acquisitions, dịch sang tiếng Việt có nghĩa là Sáp nhập và Mua lại. Đây là một thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực tài chính, kinh doanh và pháp lý, chỉ hoạt động giành quyền kiểm soát một doanh nghiệp thông qua hình thức sáp nhập hoặc mua lại một phần hoặc toàn bộ doanh nghiệp đó. Hoạt động M&A không đơn thuần chỉ là sở hữu một phần vốn góp hay cổ phần như các nhà đầu tư nhỏ lẻ, mà mục đích là tham gia, quyết định các vấn đề quan trọng của doanh nghiệp bị sáp nhập hay mua lại.
Để hiểu rõ hơn, chúng ta cần phân biệt hai khái niệm thành phần:
-
Sáp nhập (Mergers):
-
Là sự liên kết giữa hai hoặc nhiều doanh nghiệp, thường có cùng quy mô, để tạo ra một doanh nghiệp mới.
-
Doanh nghiệp mới (doanh nghiệp nhận sáp nhập) sẽ sở hữu toàn bộ tài sản, lợi ích, cũng như các quyền và nghĩa vụ của các doanh nghiệp bị sáp nhập.
-
Các doanh nghiệp bị sáp nhập sẽ chấm dứt sự tồn tại với tư cách pháp nhân độc lập.
-
Mục tiêu thường là kết hợp thế mạnh, nguồn lực để phát triển mạnh mẽ hơn.
-
-
Mua lại (Acquisitions):
-
Là hình thức một doanh nghiệp (thường là doanh nghiệp lớn hơn) mua lại một phần hoặc toàn bộ vốn góp, cổ phần hoặc tài sản của một doanh nghiệp khác.
-
Mục đích là để kiểm soát, chi phối hoạt động của doanh nghiệp bị mua lại.
-
Doanh nghiệp mua lại vẫn giữ nguyên tư cách pháp nhân cũ.
-
Doanh nghiệp bị mua lại có thể tiếp tục tồn tại như một công ty con hoặc được tích hợp vào doanh nghiệp mua lại.
-
Tại sao các doanh nghiệp thực hiện M&A?
M&A được xem là một công cụ chiến lược quan trọng để doanh nghiệp phát triển và mở rộng quy mô. Các lợi ích chính bao gồm:
-
Mở rộng thị phần: Tiếp cận khách hàng mới, khu vực địa lý mới.
-
Đạt hiệu quả kinh doanh tốt hơn: Tăng doanh thu, lợi nhuận.
-
Tiết kiệm chi phí: Giảm nhân sự dư thừa, tối ưu hóa quy trình sản xuất, phân phối.
-
Tận dụng công nghệ và bí quyết: Tiếp cận công nghệ, phát minh, bằng sáng chế từ doanh nghiệp được mua.
-
Đa dạng hóa: Mở rộng sang các ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh mới.
-
Tăng khả năng cạnh tranh: Trở nên mạnh mẽ hơn so với các đối thủ trên thị trường.
Các hình thức M&A phổ biến:
-
M&A theo chiều ngang (Horizontal M&A): Diễn ra giữa các doanh nghiệp trong cùng một ngành công nghiệp hoặc lĩnh vực kinh doanh. Ví dụ: Hai ngân hàng sáp nhập với nhau.
-
M&A theo chiều dọc (Vertical M&A): Diễn ra giữa các doanh nghiệp ở các giai đoạn khác nhau của cùng một chuỗi giá trị sản xuất. Ví dụ: Một công ty sản xuất ô tô mua lại một công ty sản xuất lốp xe.
-
M&A kết hợp (Conglomerate M&A): Diễn ra giữa các doanh nghiệp thuộc các ngành nghề hoàn toàn khác nhau. Ví dụ: Một tập đoàn bán lẻ mua lại một công ty công nghệ.
Tóm lại, M&A là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt tài chính, pháp lý và chiến lược. Việc thực hiện thành công một thương vụ M&A có thể mang lại những lợi ích to lớn cho doanh nghiệp, giúp họ tăng trưởng nhanh chóng và củng cố vị thế trên thị trường.