Dịch vụ Mua bán công ty/doanh nghiệp (M&A – Mergers and Acquisitions) là giao dịch chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ cổ phần, tài sản, quyền quản lý doanh nghiệp giữa các bên. Dịch vụ này phổ biến trong các giao dịch đầu tư, mở rộng thị trường hoặc tái cơ cấu doanh nghiệp. Dưới đây là thông tin chi tiết về quy trình, pháp lý và lưu ý quan trọng:
1. Các hình thức M&A phổ biến tại Việt Nam
-
Mua cổ phần/cổ phiếu (Share Deal):
-
Mua lại cổ phần từ cổ đông hiện hữu hoặc tăng vốn để sở hữu quyền kiểm soát.
-
Áp dụng với công ty cổ phần, doanh nghiệp niêm yết.
-
-
Mua tài sản (Asset Deal):
-
Chỉ mua một phần tài sản, thương hiệu, hợp đồng của doanh nghiệp.
-
Phù hợp khi muốn tránh rủi ro pháp lý từ doanh nghiệp mục tiêu.
-
-
Sáp nhập (Merger):
-
Hai hoặc nhiều công ty hợp nhất thành một pháp nhân mới.
-
2. Quy trình M&A điển hình
Bước 1: Lên kế hoạch & Tìm kiếm đối tác
-
Xác định mục tiêu (mua để mở rộng thị phần, đầu tư hay loại bỏ đối thủ?).
-
Tìm kiếm doanh nghiệp phù hợp thông qua ngân hàng đầu tư, công ty M&A, sàn giao dịch.
Bước 2: Đàm phán & Ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU)
-
Thỏa thuận các điều khoản cơ bản: giá cả, cơ cấu giao dịch, điều kiện đặt ra (Due Diligence).
Bước 3: Due Diligence (Thẩm định doanh nghiệp)
-
Kiểm tra pháp lý, tài chính, thuế, lao động, hợp đồng của doanh nghiệp mục tiêu.
-
Phát hiện rủi ro tiềm ẩn (nợ xấu, tranh chấp, vi phạm pháp luật).
Bước 4: Định giá & Thương lượng cuối cùng
-
Phương pháp định giá: Chiết khấu dòng tiền (DCF), P/E, So sánh thị trường.
-
Thống nhất giá mua bán, phương thức thanh toán (tiền mặt, cổ phiếu, trả góp).
Bước 5: Ký hợp đồng & Hoàn tất thủ tục
-
Hợp đồng M&A bao gồm: điều khoản bảo mật, cam kết bên bán, cơ chế giải quyết tranh chấp.
-
Thủ tục pháp lý:
-
Công chứng chuyển nhượng cổ phần (nếu là Share Deal).
-
Thay đổi đăng ký kinh doanh (nếu thay đổi cổ đông >10% vốn điều lệ).
-
Thông báo cho cơ quan thuế, lao động.
-
Bước 6: Chuyển giao & Hậu M&A
-
Sắp xếp nhân sự, tích hợp hệ thống, quản trị sau mua bán.
3. Chi phí & Thuế trong giao dịch M&A
Chi phí thường gặp
-
Phí tư vấn pháp lý, thẩm định (0.5 – 5% giá trị giao dịch).
-
Phí ngân hàng đầu tư (nếu sử dụng dịch vụ).
-
Lệ phí đăng ký biến động doanh nghiệp.
Thuế áp dụng
-
Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN): 20% lợi nhuận từ chuyển nhượng (nếu bán cổ phần).
-
Thuế thu nhập cá nhân (TNCN): 0.1% giá chuyển nhượng (với cá nhân bán cổ phần).
-
Lệ phí trước bạ: 0.5% giá trị tài sản (nếu là Asset Deal).
4. Rủi ro & Lưu ý khi thực hiện M&A
⚠ Rủi ro pháp lý: Doanh nghiệp mục tiêu có nợ ẩn, tranh chấp đất đai, vi phạm hợp đồng.
⚠ Định giá sai: Mua đắt do không thẩm định kỹ tài chính.
⚠ Khác biệt văn hóa doanh nghiệp: Khó khăn khi sáp nhập quản trị.
Giải pháp:
-
Thuê công ty tư vấn M&A chuyên nghiệp (VD: KPMG, PwC, VinaCapital, FiinGroup).
-
Đàm phán điều khoản bảo vệ (Warranties & Indemnities) trong hợp đồng.
5. Các công ty cung cấp dịch vụ M&A uy tín tại Việt Nam
-
Ngân hàng đầu tư: SSI, VinaCapital, Vietcombank Securities.
-
Công ty luật: Luật Việt Phú.
-
Đơn vị tư vấn: KPMG, Deloitte, PwC, FiinGroup.
Nếu bạn đang tìm mua/bán doanh nghiệp, hãy liên hệ chuyên gia để được hỗ trợ đàm phán và xử lý pháp lý tối ưu! 💼📊